Δήμοι και περιφέρειες μπορούν να διεκδικήσουν δωρεάν τρίμηνη πιλοτική εφαρμογή μέσω του ευρωπαϊκού έργου SPACE4Cities, με λύσεις που αξιοποιούν δορυφορικά δεδομένα για την ασφάλεια των πόλεων, την προστασία υποδομών και την πολιτική προστασία.
Το ευρωπαϊκό έργο SPACE4Cities απευθύνει πρόσκληση σε δήμους, περιφέρειες και δημόσιους φορείς που θέλουν να δοκιμάσουν στην πράξη νέες εφαρμογές για τη διαχείριση του δημόσιου χώρου, των αστικών υποδομών και των κινδύνων που επηρεάζουν την καθημερινή ασφάλεια των πολιτών.
Η πρόσκληση αφορά την επιλογή 10 δήμων ή περιφερειών που θα φιλοξενήσουν πιλοτικές εφαρμογές του έργου. Οι φορείς που θα επιλεγούν θα έχουν τη δυνατότητα να δοκιμάσουν δωρεάν, για τρεις μήνες, λύσεις βασισμένες σε δορυφορικά δεδομένα και εργαλεία ανάλυσης, χωρίς κόστος αγοράς κατά τη διάρκεια της πιλοτικής εφαρμογής.
Για έναν δήμο, το όφελος δεν περιορίζεται στην τεχνολογία. Αφορά τη δυνατότητα να αποκτήσει καλύτερη εικόνα για δρόμους, γέφυρες, κρίσιμα σημεία του δημόσιου χώρου, πράσινες υποδομές, κυκλοφορία, πλημμυρικούς κινδύνους, καύσωνες και αστικές θερμικές νησίδες.
Το SPACE4Cities χρηματοδοτείται από το Horizon Europe, μέσω του Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Διαστημικό Πρόγραμμα, EUSPA, και αξιοποιεί ευρωπαϊκά δορυφορικά δεδομένα από τα προγράμματα Copernicus και Galileo.
Η ασφάλεια στις πόλεις δεν αφορά μόνο την αστυνόμευση. Αφορά και την ικανότητα ενός δήμου να γνωρίζει έγκαιρα πού υπάρχουν φθορές, ευάλωτα σημεία, περιοχές αυξημένου κινδύνου και ανάγκες που πρέπει να αντιμετωπιστούν πριν εξελιχθούν σε σοβαρό πρόβλημα.
Οι εφαρμογές του SPACE4Cities μπορούν να βοηθήσουν τους δήμους να παρακολουθούν την κατάσταση αστικών υποδομών, να εντοπίζουν αλλαγές στο περιβάλλον, να εκτιμούν κινδύνους από ακραία καιρικά φαινόμενα και να οργανώνουν καλύτερα τις παρεμβάσεις των υπηρεσιών τους.
Σε μια περίοδο όπου οι δήμοι βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της πολιτικής προστασίας, η πρόσβαση σε αξιόπιστα δεδομένα μπορεί να στηρίξει αποφάσεις για την πρόληψη, την ετοιμότητα και την ταχύτερη αντίδραση.
Τι κερδίζουν οι δήμοι που θα επιλεγούν
Οι δήμοι και οι περιφέρειες που θα συμμετάσχουν θα δοκιμάσουν δωρεάν, για τρεις μήνες, μία από τις διαθέσιμες λύσεις του SPACE4Cities.
Κάθε επιλεγμένος φορέας θα λάβει επιπλέον χρηματοδότηση 2.500 ευρώ για δαπάνες που σχετίζονται με τη συμμετοχή στο πιλοτικό, όπως μετακινήσεις ή δράσεις ενημέρωσης και συνεργασίας με τοπικούς φορείς.
Η συμμετοχή δίνει επίσης πρόσβαση σε τεχνογνωσία και συνεργασία με ευρωπαϊκές πόλεις και περιφέρειες που συμμετέχουν στο έργο, όπως το Ελσίνκι, το Άμστερνταμ, η Γάνδη, το Γκιμαράες και η Αθήνα/Αττική.
Για τις δημοτικές αρχές, η πιλοτική εφαρμογή λειτουργεί ως δοκιμή χωρίς ρίσκο αγοράς. Ο δήμος μπορεί να δει αν η λύση ανταποκρίνεται στις ανάγκες του, αν μπορεί να αξιοποιηθεί από τις υπηρεσίες του και αν παράγει χρήσιμα στοιχεία για τον σχεδιασμό έργων, την πολιτική προστασία και τη διαχείριση του δημόσιου χώρου.
Κρίσιμες υποδομές, δημόσιος χώρος και πολιτική προστασία
Οι λύσεις που θα δοκιμαστούν στο πλαίσιο του SPACE4Cities αφορούν πρακτικές ανάγκες των πόλεων. Περιλαμβάνουν την παρακολούθηση δρόμων, γεφυρών και άλλων αστικών υποδομών, την καταγραφή πράσινων χώρων και περιβαλλοντικών αλλαγών, την καλύτερη κατανόηση της κυκλοφορίας και την εκτίμηση κινδύνων από πλημμύρες ή καύσωνες.
Για δήμους με εκτεταμένο οδικό δίκτυο, παραλιακό μέτωπο, ορεινούς οικισμούς, ρέματα, περιοχές με ιστορικά κτίρια ή σημεία υψηλής επισκεψιμότητας, η δυνατότητα παρακολούθησης και τεκμηρίωσης μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμη.
Η χρήση δορυφορικών δεδομένων επιτρέπει την παρατήρηση μεγάλων περιοχών, χωρίς να απαιτείται συνεχής φυσική παρουσία συνεργείων σε κάθε σημείο. Αυτό δεν αντικαθιστά τις αυτοψίες και τις υπηρεσίες του δήμου, αλλά μπορεί να τις βοηθήσει να κινηθούν πιο στοχευμένα.
Ο ρόλος της Αττικής στο ευρωπαϊκό έργο
Στο SPACE4Cities συμμετέχει το Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης Αττικής, για λογαριασμό της Περιφέρειας Αττικής.
Η συμμετοχή της Αττικής δίνει ελληνική παρουσία σε ένα ευρωπαϊκό δίκτυο πόλεων και φορέων που δοκιμάζουν λύσεις για τη διαχείριση του αστικού χώρου, των υποδομών και των κινδύνων που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή.
Σύμφωνα με το Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης Αττικής, το έργο αφορά την ανάπτυξη τεχνολογικών λύσεων στους τομείς της κινητικότητας, της διαχείρισης του δημόσιου χώρου, της ασφάλειας των κατοίκων και της αντιμετώπισης των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής στον αστικό ιστό.
Ποιοι μπορούν να υποβάλουν αίτηση
Αίτηση μπορούν να υποβάλουν φορείς του δημόσιου τομέα, όπως δήμοι, πόλεις, περιφέρειες ή δημόσιες υπηρεσίες που ενεργούν για λογαριασμό πόλης ή περιφέρειας.
Οι ενδιαφερόμενοι φορείς θα πρέπει να περιγράψουν μια συγκεκριμένη ανάγκη της περιοχής τους, η οποία μπορεί να συνδεθεί με μία από τις διαθέσιμες λύσεις, και να ορίσουν σημείο επαφής για τη συμμετοχή στην πιλοτική διαδικασία.
Προθεσμία και αιτήσεις
Η πρόσκληση για τους δήμους και τις περιφέρειες που θέλουν να συμμετάσχουν στην πιλοτική φάση παραμένει ανοιχτή έως τις 15 Σεπτεμβρίου 2026, στις 17:00 CEST, δηλαδή στις 18:00 ώρα Ελλάδας.
Οι ενδιαφερόμενοι δήμοι και περιφέρειες μπορούν να διαβάσουν τις οδηγίες και να κατεβάσουν τα σχετικά έγγραφα από την επίσημη σελίδα της πρόσκλησης του SPACE4Cities.
Στο πλαίσιο της πρόσκλησης προβλέπονται επίσης ενημερωτικά webinars για τις πόλεις που ενδιαφέρονται να συμμετάσχουν, στις 11 Αυγούστου και την 1η Σεπτεμβρίου 2026.
Μπορείτε να δείτε εδώ όλες τις προτεινόμενες λύσεις για τις ευρωπαϊκές πόλεις.